Dierproeven in de cosmetica-industrie
DETIC standpunt
Dierproeven voor cosmetische producten zijn verboden sinds 2005.
Sinds 2005 is het in Europa verboden om dierproeven uit te voeren voor de evaluatie van cosmetica (eindproducten). De evaluatie van de ingrediënten die door de cosmetica-industrie gebruikt worden door middel van dierproeven, is eveneens verboden en dit sinds 2009.
De cosmetica-industrie houdt zich strikt aan deze Europese regelgeving. Slechts enkele dierproeven zijn nog tot 2013 toegelaten en dat zijn proeven om de ingrediënten van cosmetica te evalueren zijnde evaluaties van de systemische toxiciteit en van de toxiciteit op de lange termijn.
Bij de praktische uitvoering van deze proeven, die krachtens de Europese regelgeving verplicht zijn om de gezondheid van de consument te beschermen, past de industrie de regel van de 3 V’s toe: Vervanging van de proef door een alternatieve methode, indien beschikbaar; Vermindering van het aantal proefdieren, en Verfijning, waarbij men ervoor moet zorgen dat de proefdieren het zo goed mogelijk hebben. Op wereldwijde schaal maken deze laatste een miniem deel uit (minder dan 0.015 %) van de dierproeven die in Europa uitgevoerd worden door alle betrokken partijen: bedrijven, onderzoekscentra, universiteiten, …10 jaar geleden al was amper 0,03% van alle uitgevoerde dierproeven bedoeld om de veiligheid van cosmetica-ingrediënten te beoordelen!
Industrie actief op zoek naar alternatieven
Intussen is de cosmetica-industrie al bijna 20 jaar betrokken bij de intensieve zoektocht naar alternatieve methodes ter vervanging van dierproeven. Dat leidde in 2005 tot de instap van de cosmetica-industrie in de EPAA (The European Partnership for Alternative Approaches to Animal Testing), onder de koepel van de Europese Commissie. Ook heeft de sector aanzienlijke budgetten uitgetrokken voor het opzetten van alternatieve proeven, onder meer in het kader van de Europese raamprogramma’s. Alles bij elkaar heeft men in Europa al bijna 200 miljoen euro aan dit soort onderzoek besteed.
2013 is de uiterste datum waartegen het laatste handvol dierproeven vervangen moet worden door methodes waarvan de voorspelbaarheid inzake veiligheid sterk gevalideerd en gecontroleerd moet worden. Momenteel echter wordt de wetenschappelijke gemeenschap geconfronteerd met het feit dat die deadline niet gehaald zal worden. Voor alle duidelijkheid: het betreft hier een miniem aandeel proeven naar de langetermijntoxiciteit, proeven die evenwel heel wat tijd vergen. De Commissie zelf geeft toe dat het wetenschappelijk onmogelijk zal zijn om te voldoen aan de vereisten van de regelgeving wat het verbod op dierproeven betreft.
De cosmetica-industrie pleit voor een voortzetting van het onderzoek naar alternatieven en voor een fasering van de maatregel (2013) naarmate alternatieven beschikbaar komen.
Vanaf 2013 zal de cosmetica-industrie niet langer in staat zijn nieuwe ingrediënten te ontwikkelen en te beantwoorden aan de vraag van het SCCS** met betrekking tot nieuwe toxicologisch gegevens. Dit betekent dat de industrie zich niet langer aan de evolutie van de kennis zal kunnen aanpassen en heel wat ingrediënten zal moeten laten vallen bij de productie van cosmetica. Dit is een ernstige zaak voor een industrie, die 20% van zijn resultaten boekt dankzij innovatie. Het zou verstandig zijn om de uiterste datum die de Verordening 1223/2009 betreffende cosmetische producten oplegt, uit te stellen, of om een methodiek uit te werken tot «gedeeltelijke» vervanging van dierproeven (fasering). Nog essentiëler is dat het wetenschappelijk onderzoek naar alternatieven extra stimulansen krijgt om mogelijke wetenschappelijke achteruitgang op dat vlak tegen te gaan.
De cosmetica-industrie, de sector van verzorgings- en welzijnsproducten is per definitie begaan met de veiligheid en de gezondheid van de consument. Een veiligheidsevaluatie van de gebruikte ingrediënten is noodzakelijk ter bescherming van deze laatste. In deze context is het wenselijk om de problematiek van de dierproeven in een nieuw daglicht te plaatsen. Deze problematiek vormt al vele jaren een topprioriteit voor de cosmetica-industrie, die zich als uiteindelijk doel voorhoudt om alle dierproeven volledig te bannen, op voorwaarde dat de allerstrengste standaarden voor de veiligheid van de consument nageleefd worden.
* Cijfer van de Europese Commissie
** Scientific Committee for Consumer Safety (Europa)