Een allergie is een term die gebruikt wordt om alle soorten overdreven reacties op een substantie te definiëren buiten het lichaam. Een allergie is een reactie van het immuunsysteem op een stof die normaal gezien onschadelijk is. Men weet nog steeds niet waarom sommige mensen allergische reacties vertonen en andere niet, noch waarom bepaalde stoffen bijzonder allergeen zijn.
Bij de gekende allergenen vinden we onder meer pollen, mijten, bepaalde voedingsmiddelen zoals pindanoten of eieren en bepaalde geneesmiddelen. Bij consumentenproducten kunnen verschillende stoffen allergische reacties uitlokken, onder meer parfums, bewaarmiddelen, vulstoffen, etc.
Maar er is een groot verschil tussen een irritatie en een allergische reactie. Deze verschillende soorten reacties moeten op een verschillende manier behandeld worden.
Irritatie
Irritatie is het meest voorkomende ongewenste voorval van contact met een substantie. Ze mag niet verward worden met een allergische reactie. Een irritatie volgt heel snel op het gebruik van een product en heeft geen invloed op het immuunsysteem. Een irritatie wordt gekenmerkt door een rode en soms jeukende huid, die meestal snel verdwijnt wanneer men stopt met het gebruik van het product.
Allergische reactie
Een allergische reactie is een extreme reactie van ons lichaam op een substantie in onze omgeving dat voor de meeste mensen onschadelijk is. Doorgaans treden allergische reacties niet op bij een eerste contact met het allergeen, maar pas na een of meerdere blootstellingen. De tijdsperiode voor de vorming van een allergie is de zogenaamde sensitisatiefase. het is de eerste immuunreactie van een persoon na contact met een allergeen. Vaak verloopt de sensitisatiefase zonder zichtbare symptomen en onopgemerkt voor de persoon in kwestie. Een allergische reactie treedt pas op na een nieuw contact met het allergeen, zelfs in lage concentratie. Bij sommige mensen kan er plots een allergische reactie optreden voor een stof terwijl zij de jaren ervoor probleemloos met deze stof in contact kwamen. Een persoon die allergisch is voor een ingrediënt, kan die allergie behouden voor de rest van zijn leven, terwijl de meeste mensen voor datzelfde ingrediënt nooit allergisch zullen worden.
Anders dan bij een irritatie, werkt een allergische reactie tegen het immuunsysteem.
We onderscheiden twee types allergische reacties:
Wat moet ik doen als ik denk allergisch te zijn aan een product?
• Gebruik een product niet langer indien u vermoedt dat het aan de oorsprong
van uw reactie ligt.
• Stel een lijst op van alle producten die u tijdens de weken vóór uw allergische reactie gebruikt hebt, haal er zo mogelijk ook de verpakkingen bij en noteer ook elke verandering in uw levensstijl en uw voedingsgewoonten.
• Neem deze informatie mee wanneer u uw uw arts of dermatoloog raadpleegt.
Wat moet ik doen als ik allergisch ben aan een product?
• Wanneer u op de hoogte bent van uw allergie voor een bepaald ingrediënt, raadpleeg dan voor gebruik altijd de ingrediëntlijst van de producten die u gebruikt.
• Als het product ingrediënten bevat aan welke u allergisch bent, gebruik het product dan niet.
• In geval van twijfel, neem contact op met de producent
Hoe kan men de kans op een allergie verminderen?
In de eerste plaats worden detergenten en cosmeticaproducten op dergelijke manier ontwikkeld dat contact met de huid niet kan leiden tot sensitisatie en dus niet tot allergische reacties. Dit noemen we primaire preventie. De primaire preventie gebeurt al bij de ontwikkeling van de productformuleringen. Er wordt voorrang gegeven aan stoffen die geen sensitisatie veroorzaken. Stoffen met een bepaald sensitiserend potentieel (zoals bewaarstoffen of geurstoffen) worden alleen gebruikt in concentraties die veel lager zijn dan de concentraties die leiden tot sensitisatie. Hierdoor wordt bij een correct gebruik van het product de kans op irritatie of een allergische reactie tot een minimum gereduceerd. Voor haarkleurmiddelen gelden specifiekere voorzorgsmaatregelen. Kijk hiervoor op www.mijnhaarkleuren.be of www.knappekapper.be.
Ten tweede moet het product op een verantwoorde manier gebruikt worden. Dit noemen we secundaire preventie. Bij schoonmaakmiddelen of detergenten is het in vele gevallen niet noodzakelijk om contact te maken met de huid. Bijvoorbeeld bij wasmiddelen die men rechtstreeks in de machine giet of tabletten waarvan de verpakking oplost. In andere gevallen kan contact vermeden worden door gebruik van handschoenen. Bij cosmeticaproducten komen huid en product wel vaak in contact. Daar is het aangeraden dat de consument zijn product kiest door de lijst van ingrediënten te raadplegen die verplicht afgebeeld moet staan op de verpakking van het product. Producten die een ingrediënt bevat waarvoor de gebruiker allergisch is, gebruikt hij beter niet.
Breng nooit cosmetische producten aan op een beschadigde huid.
Factoren die een contactallergie in de hand kunnen werken zijn overgevoeligheid, een beschadigde of geïrriteerde huid, de concentratie van het allergeen, de frequentie en de duur van de blootstelling.
Wat moet ik doen als ik een allergische reactie heb?
In de meeste gevallen is er enkel sprake van een irritatie. Wat wil zeggen dat je huid het aangebrachte product niet kan verdragen en je het dus beter niet meer aanbrengt. Stop het gebruik van het product.
Pas onderstaande hulpmaatregelen toe wanneer een product in contact komt met de ogen, wanneer een irriterende stof in contact komt met de huid, wanneer klachten optreden na het inademen van een product of wanneer een product wordt ingeslikt:
Belangrijke opmerking:
Wanneer u huiduitslag ervaart die zich snel verspreidt of duizeligheid, misselijkheid, ademhalingsproblemen en/of zwelling van de ogen of het gezicht zich voordoen: Spoel dan onmiddelijk en bel zo snel mogelijk een arts of een ambulance (112).
Contacteer ook steeds de producent van het product en het antigifcentrum (070/245 245 - www.poisoncentre.be) zodat zij op de hoogte zijn van uw allergische reactie, op de gepaste manier kunnen reageren en u verder begeleiden.
Wist je dat?
- Producenten van cosmeticaproducten als sinds 1976 de ingrediënten van hun producten op de verpakking moeten vermelden. Zowel bij de overheid (FOD Volksgezondheid) als bij het antigifcentrum moeten de producten met hun ingrediënten gekend zijn en worden zij opgeslagen in een officiële database.
- Vanaf 2005 de volledige samenstelling van alle detergenten die op de Europese markt gebracht worden, beschikbaar is voor medisch personeel.
- Vanaf 2005, 26 ingrediënten die in cosmetica of detergenten ingebracht worden door wat men «parfumerende verbindingen» noemt, in detail op het etiket vermeld moeten worden. Vroeger werden deze stoffen samengevat onder de vermelding «parfum». Deze ingrediënten van parfums zijn de stoffen die het meest in aanmerking komen om een allergische reactie te veroorzaken bij gevoelige personen.